01 / Ερμηνεία

Τι σημαίνει;

Κάποιος επικρίνει στον άλλον ένα γνώρισμα που έχει έντονα και ο ίδιος.

02 / Προέλευση

Από πού προέρχεται;

Η σύγκριση δύο ζώων δημιουργεί μια ειρωνική εικόνα της αυτοκριτικής που απουσιάζει.

Ελληνική λαϊκή παράδοση. Παραδοσιακή χρήση. Ο πρώτος δημιουργός και η πρώτη εμφάνιση δεν είναι γνωστοί· η παλαιότερη γραπτή καταγραφή που βρέθηκε (1867) δίνεται παρακάτω.

Πρώτη γνωστή καταγραφή. Καταγράφεται ήδη το 1867, στη β΄ έκδοση της συλλογής «Παροιμίαι δημώδεις» του Ι. Βενιζέλου (Ερμούπολις, σ. 71, αρ. Ε 88), με τη διατύπωση «Εἶπεν ὁ γάδαρος τὸν πετεινὸ κεφάλα». Είναι η παλαιότερη καταγραφή που έχει εντοπίσει το eipane. Δείχνει ότι η φράση ήταν ήδη σε χρήση τότε· δεν δείχνει πού ή πότε γεννήθηκε. Παλαιότερες εκδόσεις της συλλογής δεν έχουν ελεγχθεί ακόμη.

Πηγές
  1. Ι. Βενιζέλος, «Παροιμίαι δημώδεις», β΄ έκδοση, Ερμούπολις 1867, σ. 71, αρ. Ε 88. Η σελίδα στο Internet Archive ↗
Έλεγχος πηγών: 11.11.2026
03 / Στην πράξη

Πώς τη χρησιμοποιούμε;

«Τον είπε αδιάκριτο ενώ ρωτάει τα πάντα. Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα.»
«— Ο Κώστας λέει ότι εγώ αργώ πάντα. — Ο Κώστας, που έρχεται μία ώρα μετά; Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα.»
«Κατηγόρησε τη συνάδελφό του για φλυαρία, ενώ ο ίδιος δεν σταματά να μιλάει στις συσκέψεις. Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα.»
Από τη συλλογή

Σημειώσεις & αναφορές.

Νόημα: Κατηγορεί άλλον για το δικό του ελάττωμα

Ποιος: Ελληνική παροιμία

Συνέχισε την ανακάλυψη

Θέματα & συλλογές.

Για την τεκμηρίωση

Η καταγραφή προέρχεται από τη συλλογή του eipan, ενημέρωση 29.10.2026. Η προσωπική απόδοση και οι ετυμολογικές εξηγήσεις του υλικού διακρίνονται από την επαληθευμένη πρωτογενή μαρτυρία. Πώς δουλεύουμε ↗

Από αναγνώστες

Παραδείγματα χρήσης από αναγνώστες.

    Δεν υπάρχει ακόμη παράδειγμα από αναγνώστες. Εσύ πώς το λες;

    Συζήτηση

    Σχόλια.

      Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

      Γράψε σχόλιο ή παράδειγμα χρήσης

      Όλα διαβάζονται από την επιμέλεια πριν εμφανιστούν. Το όνομά σου εμφανίζεται μαζί με την ανάρτηση· το email δεν εμφανίζεται ποτέ.

      Τι θέλεις να προσθέσεις;