Επιμέλεια αρχείου: είπανε · Ενημέρωση: 11.11.2026

01 / Ερμηνεία

Τι σημαίνει;

Τα σοβαρά προβλήματα ενός οργανισμού μπορεί να ξεκινούν από την ηγεσία του.

02 / Προέλευση

Από πού προέρχεται;

Η εικόνα της αλλοίωσης ενός ψαριού χρησιμοποιείται για να περιγράψει ευθύνη στην κορυφή μιας ιεραρχίας.

Ελληνική λαϊκή παράδοση. Παραδοσιακή χρήση. Ο πρώτος δημιουργός και η πρώτη εμφάνιση δεν είναι γνωστοί· η παλαιότερη γραπτή καταγραφή που βρέθηκε (1867) δίνεται παρακάτω.

Πρώτη γνωστή καταγραφή. Καταγράφεται ήδη το 1867, στη β΄ έκδοση της συλλογής «Παροιμίαι δημώδεις» του Ι. Βενιζέλου (Ερμούπολις, σ. 29, αρ. Α 375), με τη διατύπωση «Ἀπὸ τὸ κεφάλι βρωμάει τὸ ψάρι». Είναι η παλαιότερη καταγραφή που έχει εντοπίσει το eipane. Δείχνει ότι η φράση ήταν ήδη σε χρήση τότε· δεν δείχνει πού ή πότε γεννήθηκε. Παλαιότερες εκδόσεις της συλλογής δεν έχουν ελεγχθεί ακόμη.

Πηγές
  1. Ι. Βενιζέλος, «Παροιμίαι δημώδεις», β΄ έκδοση, Ερμούπολις 1867, σ. 29, αρ. Α 375. Η σελίδα στο Internet Archive ↗
Έλεγχος πηγών: 11.11.2026
03 / Στην πράξη

Πώς τη χρησιμοποιούμε;

«Οι κανόνες παραβιάζονται επειδή οι υπεύθυνοι δίνουν κακό παράδειγμα. Το ψάρι βρομάει από το κεφάλι.»
«Οι υπάλληλοι αργούσαν επειδή ο διευθυντής ερχόταν πάντα τελευταίος. Το ψάρι βρομάει από το κεφάλι.»
«— Γιατί δεν πάει καλά η ομάδα; — Η διοίκηση δεν πληρώνει τους παίκτες στην ώρα τους. Το ψάρι βρομάει από το κεφάλι.»
Οι διατυπώσεις

Πώς αλλιώς λέγεται;

  • Το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι.
  • Το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι
Από τη συλλογή

Σημειώσεις & αναφορές.

Νόημα: Το πρόβλημα ξεκινά από την ηγεσία

Πηγή: Σικελική / ελληνική παροιμία

Ποιος: Ελληνική παροιμία

Σημειώσεις των ενοποιημένων διατυπώσεων

Το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι

Τα προβλήματα μιας ομάδας συχνά ξεκινούν από την ηγεσία.

Το κεφάλι του ψαριού γίνεται εικόνα της κορυφής της ιεραρχίας.

Παράδειγμα: Στη συζήτηση αναφέρθηκε η φράση «Το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι» ως αφορμή για προβληματισμό.

Απόδοση στο αρχείο eipan-gr-yliko.md: Ελληνική παροιμία. Η απόδοση ακολουθεί το υλικό που παρείχε ο εκδότης και δεν έχει ακόμη επαληθευτεί από ανεξάρτητη πρωτογενή πηγή.

Συνέχισε την ανακάλυψη

Θέματα & συλλογές.

Για την τεκμηρίωση

Η καταγραφή προέρχεται από τη συλλογή του eipan, ενημέρωση 29.10.2026. Η προσωπική απόδοση και οι ετυμολογικές εξηγήσεις του υλικού διακρίνονται από την επαληθευμένη πρωτογενή μαρτυρία. Πώς δουλεύουμε ↗

Από αναγνώστες

Παραδείγματα χρήσης από αναγνώστες.

    Δεν υπάρχει ακόμη παράδειγμα από αναγνώστες. Εσύ πώς το λες;

    Συζήτηση

    Σχόλια.

      Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

      Γράψε σχόλιο ή παράδειγμα χρήσης

      Όλα διαβάζονται από την επιμέλεια πριν εμφανιστούν. Το όνομά σου εμφανίζεται μαζί με την ανάρτηση· το email δεν εμφανίζεται ποτέ.

      Τι θέλεις να προσθέσεις;