Επιμέλεια αρχείου: είπανε · Ενημέρωση: 11.11.2026

01 / Ερμηνεία

Τι σημαίνει;

Η υπερβολική αυτοπεποίθηση μπορεί να κάνει έναν ικανό άνθρωπο απρόσεκτο.

02 / Προέλευση

Από πού προέρχεται;

Το πουλί που θεωρείται έξυπνο αλλά παγιδεύεται εύκολα αποδίδει ειρωνικά το λάθος της αλαζονείας.

Ελληνική λαϊκή παράδοση. Παραδοσιακή χρήση. Ο πρώτος δημιουργός και η πρώτη εμφάνιση δεν είναι γνωστοί· η παλαιότερη γραπτή καταγραφή συγγενικής μορφής αυτής της διατύπωσης που βρέθηκε (1920) δίνεται παρακάτω, μαζί με μια παλαιότερη συγγενική μορφή (1867).

Πρώτη γνωστή καταγραφή. Καταγράφεται ήδη το 1920, σε συγγενική μορφή, στο βιβλίο του Ι. Ν. Ψύλλα «Ιστορία της νήσου Κέας» (Αθήναι, σ. 242, αρ. 351), με τη διατύπωση «Τὸ πονηρὸν πουλὶ ἀπὸ τὴν μύτη πιάνεται». Είναι η παλαιότερη καταγραφή αυτής της διατύπωσης που έχει εντοπίσει το eipane. Μια πιο μακρινή συγγενική μορφή καταγράφεται ήδη το 1867 στη συλλογή «Παροιμίαι δημώδεις» του Ι. Βενιζέλου (σ. 314, αρ. Τ 432): «Τὸ πονηρὸ πουλὶ κι ἀπ' τὰ δυὸ πόδια πιάνεται». Οι καταγραφές δείχνουν ότι η φράση ήταν ήδη σε χρήση τότε· δεν δείχνουν πού ή πότε γεννήθηκε.

Πηγές
  1. Ι. Ν. Ψύλλας, «Ιστορία της νήσου Κέας», Αθήναι: Τυπογραφείον «Εστία» 1920, σ. 242, αρ. 351. Η σελίδα στο Internet Archive ↗
  2. Ι. Βενιζέλος, «Παροιμίαι δημώδεις», β΄ έκδοση, Ερμούπολις 1867, σ. 314, αρ. Τ 432. Η σελίδα στο Internet Archive ↗
Έλεγχος πηγών: 11.11.2026
03 / Στην πράξη

Πώς τη χρησιμοποιούμε;

«Νόμιζε ότι δεν χρειαζόταν να διαβάσει τις οδηγίες. Το έξυπνο πουλί από τη μύτη πιάνεται.»
«Ο πιο έμπειρος οδηγός της εταιρείας βγήκε χωρίς να κοιτάξει τον καιρό και κόλλησε στο χιόνι. Το έξυπνο πουλί από τη μύτη πιάνεται.»
«— Ήταν τόσο σίγουρος ότι ξέρει τη διαδρομή που δεν άνοιξε χάρτη. — Και χάθηκε. Το έξυπνο πουλί από τη μύτη πιάνεται.»
Από τη συλλογή

Σημειώσεις & αναφορές.

Νόημα: Και ο έξυπνος παγιδεύεται

Συνέχισε την ανακάλυψη

Θέματα & συλλογές.

Για την τεκμηρίωση

Η καταγραφή προέρχεται από τη συλλογή του eipan, ενημέρωση 29.10.2026. Η προσωπική απόδοση και οι ετυμολογικές εξηγήσεις του υλικού διακρίνονται από την επαληθευμένη πρωτογενή μαρτυρία. Πώς δουλεύουμε ↗

Από αναγνώστες

Παραδείγματα χρήσης από αναγνώστες.

    Δεν υπάρχει ακόμη παράδειγμα από αναγνώστες. Εσύ πώς το λες;

    Συζήτηση

    Σχόλια.

      Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

      Γράψε σχόλιο ή παράδειγμα χρήσης

      Όλα διαβάζονται από την επιμέλεια πριν εμφανιστούν. Το όνομά σου εμφανίζεται μαζί με την ανάρτηση· το email δεν εμφανίζεται ποτέ.

      Τι θέλεις να προσθέσεις;