01 / Ερμηνεία

Τι σημαίνει;

Η πραγματική φιλία αποδεικνύεται κυρίως όταν προκύπτουν δυσκολίες.

02 / Προέλευση

Από πού προέρχεται;

Η ανάγκη γίνεται δοκιμασία της αξιοπιστίας και της έμπρακτης υποστήριξης ανάμεσα σε φίλους.

Ελληνική λαϊκή παράδοση. Παραδοσιακή χρήση. Ο πρώτος δημιουργός και η πρώτη εμφάνιση δεν είναι γνωστοί· η παλαιότερη γραπτή καταγραφή που βρέθηκε (1867) δίνεται παρακάτω.

Πρώτη γνωστή καταγραφή. Καταγράφεται ήδη το 1867, στη β΄ έκδοση της συλλογής «Παροιμίαι δημώδεις» του Ι. Βενιζέλου (Ερμούπολις, σ. 333, αρ. Φ 33), με τη διατύπωση «Φίλος καλὸς 'ς τὴν ἀνάγκη μόνο φαίνεται». Είναι η παλαιότερη καταγραφή που έχει εντοπίσει το eipane. Δείχνει ότι η φράση ήταν ήδη σε χρήση τότε· δεν δείχνει πού ή πότε γεννήθηκε. Παλαιότερες εκδόσεις της συλλογής δεν έχουν ελεγχθεί ακόμη.

Πηγές
  1. Ι. Βενιζέλος, «Παροιμίαι δημώδεις», β΄ έκδοση, Ερμούπολις 1867, σ. 333, αρ. Φ 33. Η σελίδα στο Internet Archive ↗
Έλεγχος πηγών: 11.11.2026
03 / Στην πράξη

Πώς τη χρησιμοποιούμε;

«Όταν χρειάστηκε βοήθεια, εκείνη ήταν παρούσα. Ο καλός φίλος στην ανάγκη φαίνεται.»
«Όταν χάλασε το αυτοκίνητο στις δύο τα ξημερώματα, μόνο ο Νίκος σήκωσε το τηλέφωνο. Ο καλός φίλος στην ανάγκη φαίνεται.»
«— Θα σε βοηθήσω με τη μετακόμιση, μη σκας. — Σ’ ευχαριστώ. Ο καλός φίλος στην ανάγκη φαίνεται.»
Οι διατυπώσεις

Πώς αλλιώς λέγεται;

  • Ο φίλος στην ανάγκη φαίνεται.
Από τη συλλογή

Σημειώσεις & αναφορές.

Νόημα: Ο αληθινός φίλος

Ποιος: Ελληνική παροιμία

Συνέχισε την ανακάλυψη

Θέματα & συλλογές.

Για την τεκμηρίωση

Η καταγραφή προέρχεται από τη συλλογή του eipan, ενημέρωση 29.10.2026. Η προσωπική απόδοση και οι ετυμολογικές εξηγήσεις του υλικού διακρίνονται από την επαληθευμένη πρωτογενή μαρτυρία. Πώς δουλεύουμε ↗

Από αναγνώστες

Παραδείγματα χρήσης από αναγνώστες.

    Δεν υπάρχει ακόμη παράδειγμα από αναγνώστες. Εσύ πώς το λες;

    Συζήτηση

    Σχόλια.

      Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

      Γράψε σχόλιο ή παράδειγμα χρήσης

      Όλα διαβάζονται από την επιμέλεια πριν εμφανιστούν. Το όνομά σου εμφανίζεται μαζί με την ανάρτηση· το email δεν εμφανίζεται ποτέ.

      Τι θέλεις να προσθέσεις;