01 / Ερμηνεία

Τι σημαίνει;

Οι λέξεις μπορούν να προκαλέσουν βαθιά συναισθηματική βλάβη.

02 / Προέλευση

Από πού προέρχεται;

Η αντίθεση της μαλακής γλώσσας με τα σκληρά κόκαλα τονίζει τη δύναμη του λόγου.

Ελληνική λαϊκή παράδοση. Παραδοσιακή χρήση. Ο πρώτος δημιουργός και η πρώτη εμφάνιση δεν είναι γνωστοί· η παλαιότερη γραπτή καταγραφή που βρέθηκε (1867) δίνεται παρακάτω.

Πρώτη γνωστή καταγραφή. Καταγράφεται ήδη το 1867, στη β΄ έκδοση της συλλογής «Παροιμίαι δημώδεις» του Ι. Βενιζέλου (Ερμούπολις, σ. 95, αρ. Η 38), με τη διατύπωση «Ἡ γλῶσσα κόκκαλα δὲν ἔχει καὶ κόκκαλα τσακίζει». Είναι η παλαιότερη καταγραφή που έχει εντοπίσει το eipane. Δείχνει ότι η φράση ήταν ήδη σε χρήση τότε· δεν δείχνει πού ή πότε γεννήθηκε. Παλαιότερες εκδόσεις της συλλογής δεν έχουν ελεγχθεί ακόμη.

Παράλληλα. Παρόμοια εικόνα ή ιδέα σε παλαιότερα ή ξένα κείμενα. Η ομοιότητα δεν σημαίνει ότι η ελληνική φράση προέρχεται από αυτά.

  • «a soft tongue breaks the bones» (Παροιμίαι (Ο΄) 25:15). Στην αγγλική μετάφραση του Brenton. Ο Βενιζέλος παραπέμπει ο ίδιος σε αυτό το χωρίο.
Πηγές
  1. Ι. Βενιζέλος, «Παροιμίαι δημώδεις», β΄ έκδοση, Ερμούπολις 1867, σ. 95, αρ. Η 38. Η σελίδα στο Internet Archive ↗
  2. Παροιμίαι (Ο΄), 25:15. Bible Hub ↗
Έλεγχος πηγών: 11.11.2026
03 / Στην πράξη

Πώς τη χρησιμοποιούμε;

«Πρόσεχε πώς μιλάς στους άλλους. Η γλώσσα κόκαλα δεν έχει και κόκαλα τσακίζει.»
«Ένα σχόλιο για το βάρος της τη στενοχώρησε για μέρες. Η γλώσσα κόκαλα δεν έχει και κόκαλα τσακίζει.»
«— Θα του τα πω έξω από τα δόντια. — Πες τα, αλλά με τρόπο. Η γλώσσα κόκαλα δεν έχει και κόκαλα τσακίζει.»
Από τη συλλογή

Σημειώσεις & αναφορές.

Νόημα: Τα λόγια πληγώνουν

Ποιος: Ελληνική παροιμία

Συνέχισε την ανακάλυψη

Θέματα & συλλογές.

Για την τεκμηρίωση

Η καταγραφή προέρχεται από τη συλλογή του eipan, ενημέρωση 29.10.2026. Η προσωπική απόδοση και οι ετυμολογικές εξηγήσεις του υλικού διακρίνονται από την επαληθευμένη πρωτογενή μαρτυρία. Πώς δουλεύουμε ↗

Από αναγνώστες

Παραδείγματα χρήσης από αναγνώστες.

    Δεν υπάρχει ακόμη παράδειγμα από αναγνώστες. Εσύ πώς το λες;

    Συζήτηση

    Σχόλια.

      Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

      Γράψε σχόλιο ή παράδειγμα χρήσης

      Όλα διαβάζονται από την επιμέλεια πριν εμφανιστούν. Το όνομά σου εμφανίζεται μαζί με την ανάρτηση· το email δεν εμφανίζεται ποτέ.

      Τι θέλεις να προσθέσεις;