---
title: "Κάθε αρχή και δύσκολη: σημασία και προέλευση | eipane.com"
description: "Κάθε αρχή και δύσκολη. Η έναρξη μιας νέας δραστηριότητας συχνά συνοδεύεται από αβεβαιότητα και κόπο."
url: https://eipane.com/kathe-archi-kai-dyskoli/
language: el
publisher: "SYMBOLS HOUSE OF BRANDS Ο.Ε."
license: "CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/) for the original explanations; credit eipane.com with a link"
---

Παροιμία [Δουλειά](https://eipane.com/thematikes/doyleia/) Αρχείο #106

# «Κάθε αρχή και δύσκολη»

[Ελληνική παροιμία](https://eipane.com/poios-to-eipe/elliniki-paroimia/)

Σημασία & προέλευση · Καταχώριση: 28.10.2026

Με γραπτή καταγραφή του 1910

Επιμέλεια αρχείου: [είπανε](https://eipane.com/syntaktiki-taytotita/) · Ενημέρωση: 11.11.2026

## Τι σημαίνει;

Η έναρξη μιας νέας δραστηριότητας συχνά συνοδεύεται από αβεβαιότητα και κόπο.

## Από πού προέρχεται;

Η παροιμία συνοψίζει τη συνηθισμένη δυσκολία των πρώτων βημάτων, χωρίς να προδικάζει το αποτέλεσμα.

**Ελληνική λαϊκή παράδοση.** Παραδοσιακή χρήση. Ο πρώτος δημιουργός και η πρώτη εμφάνιση δεν είναι γνωστοί· η παλαιότερη γραπτή καταγραφή διαλεκτικής μορφής που βρέθηκε (1910) δίνεται παρακάτω.

**Πρώτη γνωστή καταγραφή.** Καταγράφεται ήδη το 1910, σε διαλεκτική μορφή, στη «Συλλογή παροιμιών του Ζαγορίου» του Γ. Π. Αναγνωστοπούλου, στο περιοδικό «Λαογραφία» (τ. Β΄, τεύχ. Β΄–Γ΄, Αθήναι, σ. 310, λ. «ἀρχή»), με τη διατύπωση «Κάθι ἀρχὴ κὶ δύσκολ'». Είναι η παλαιότερη καταγραφή που έχει εντοπίσει το eipane. Δείχνει ότι η φράση ήταν ήδη σε χρήση τότε· δεν δείχνει πού ή πότε γεννήθηκε. Η διατύπωση δίνεται όπως είναι τυπωμένη, στο τοπικό ιδίωμα. Ο συλλογέας παραπέμπει στις «Παροιμίαι» του Ν. Γ. Πολίτη (1899–1902), που δεν έχουν ελεγχθεί ακόμη.

**Πηγές**

1. Γ. Π. Αναγνωστόπουλος, «Συλλογή παροιμιών του Ζαγορίου», Λαογραφία τ. Β΄, τεύχ. Β΄–Γ΄, Αθήναι 1910, σ. 310, λ. «ἀρχή». [Η σελίδα στο Internet Archive ↗](https://archive.org/details/laographia02hell/page/n69/mode/1up)

Έλεγχος πηγών: 11.11.2026

## Πώς τη χρησιμοποιούμε;

> «Η πρώτη εβδομάδα στο νέο επάγγελμα ήταν απαιτητική. Κάθε αρχή και δύσκολη.»

> «— Δεν βγάζω άκρη με το καινούργιο κινητό. — Κάθε αρχή και δύσκολη· σε μια βδομάδα θα το συνηθίσεις.»

> «Τον πρώτο μήνα στο εξωτερικό έκλαιγε κάθε βράδυ, τώρα δεν θέλει να γυρίσει. Κάθε αρχή και δύσκολη.»

## Σημειώσεις & αναφορές.

**Νόημα:** Η αρχή θέλει κόπο

## Θέματα & συλλογές.

- [Δουλειά](https://eipane.com/thematikes/doyleia/)
- [Κι άλλες ελληνικές παροιμίες](https://eipane.com/sylloges/ellinikes-laikes-paroimies/)

**Για την τεκμηρίωση**

Η καταγραφή προέρχεται από τη συλλογή του eipan, ενημέρωση 29.10.2026. Η προσωπική απόδοση και οι ετυμολογικές εξηγήσεις του υλικού διακρίνονται από την επαληθευμένη πρωτογενή μαρτυρία. [Πώς δουλεύουμε ↗](https://eipane.com/methodologia/)

**Ξέρεις μια παροιμία ή φράση που λείπει;**

Στείλ’ τη στην επιμέλεια: κάθε πρόταση ελέγχεται πριν δημοσιευτεί.

[Πρότεινε ένα είπαν](https://eipane.com/symmetoxi/proteine/)

### Σε αυτή τη σελίδα

Τι σημαίνει Προέλευση & ιστορία Παράδειγμα χρήσης Θέματα, ονόματα & συλλογές Παραδείγματα αναγνωστών Σχόλια

**Πρόσθεσε σημείωση**

[Τοπική παραλλαγή, χρήση ή άλλη σημασία ↗](https://eipane.com/symmetoxi/simeiosi/?slug=kathe-archi-kai-dyskoli)

[Πρότεινε διόρθωση ↗](https://eipane.com/diorthoseis/?slug=kathe-archi-kai-dyskoli)

## Συνέχισε να διαβάζεις.

[Όλες οι φράσεις: Δουλειά ↗](https://eipane.com/thematikes/doyleia/)

- [Κάθε κατεργάρης στον πάγκο του](https://eipane.com/kathe-katergari-ston-pagko-toy/): Ο καθένας πρέπει να επιστρέψει στη δουλειά ή στην ευθύνη που του αναλογεί.
- [Μάθε τέχνη κι άσ’ τηνε, κι αν πεινάσεις πιάσ’ τηνε](https://eipane.com/mathe-techni-ki-as-tine-ki-an-peinaseis-pias-tine/): Οι πρακτικές δεξιότητες έχουν διαχρονική αξία, ακόμη κι αν δεν χρειάζονται αμέσως.
- [Όποιος δεν θέλει να ζυμώσει δέκα μέρες κοσκινίζει](https://eipane.com/opoios-den-thelei-na-zymosei-deka-meres-koskinizei/): Όποιος αποφεύγει μια δουλειά βρίσκει διαρκώς αφορμές για αναβολή.

Πηγή: [https://eipane.com/kathe-archi-kai-dyskoli/](https://eipane.com/kathe-archi-kai-dyskoli/) · CC BY 4.0, με αναφορά στο eipane.com